- Katılım
- 13 Ocak 2026
- Mesajlar
- 92
- Tepkime puanı
- 93
- Puan
- 18
Merhaba arkadaşlar,
Bildiğiniz gibi Excel Sınıfı'nda ve eğitimlerimizde hep aynı felsefeyi savunuruz: "Veriyi girmek işin kolay kısmı, asıl mesele o veriyi anlamlandırıp doğru modeli kurabilmekte." Örneğin, bir veri setini Ctrl+L kısayoluyla hızlıca tabloya dönüştürmek veya Ctrl+M ile anında toplam almak sadece saniyelerimizi alır. Ancak iş, yüzlerce satırlık bir finansal dashboard'u veya puantaj sistemini sıfırdan hatasız kurmaya, karmaşık UserForm'lar ve VBA kodları yazmaya geldiğinde o arkadaki "mantık yürütme" devreye girer.
İşte tam bu noktada, hepimizin sıkça kullandığı Copilot'un arka planda nasıl "düşündüğünü" ve bizim gibi Excel geliştiricilerinin mantığını nasıl taklit etmeye çalıştığını anlatan harika bir Microsoft blog yazısı yayımlandı.
Microsoft Excel ekibinin TechCommunity üzerinde (24 Haziran 2026'da) paylaştığı "Copilot'a İçeriden Bakış" adlı bu teknik makaleyi incelediğimde, yapay zekanın sadece basit komutlar alan bir asistan olmaktan çıkıp, adım adım analitik bir geliştirici gibi davranmaya başladığını gördüm. Gelin, Microsoft'un bu "değerlendirme (eval)" mimarisine ve Copilot'un arka planda nasıl çalıştığına birlikte göz atalım:
Microsoft, Copilot'un yeteneklerini test etmek için L1'den L4'e kadar uzanan bir "Karmaşıklık Merdiveni" (Complexity Ladder) kurmuş.
Microsoft, "bu güncelleme daha iyi hissettiriyor" demek yerine, sistemi binlerce zorlu senaryoyla "Eval" adı verilen bir test döngüsüne sokuyor. Sistemin; dosyanın büyüklüğüne, formül yoğunluğuna, veri yapısına ve sayfalar arası bağlantılara nasıl tepki verdiği ölçülüyor.
Özellikle İsbeyni gibi ERP sistemlerinden çektiğimiz ağır ham verilerle çalışırken veya birden fazla sayfadan veri çeken kompleks raporlar oluştururken, gerçek dünya dosyalarının "tek sayfalık temiz tablolar" olmadığını çok iyi biliriz. Microsoft da testlerini tam olarak bu "dağınık ve gerçek" iş senaryoları üzerine inşa ediyor.
Müşterilerden gelen her geri bildirim (sinyal) yeni bir test senaryosuna dönüştürülüyor. Yani bizim "Copilot şu makroyu bozdu" diyerek verdiğimiz her eksi puan, bir sonraki güncellemede yapay zekanın bir daha aynı hatayı yapmamasını garantileyen bir standarda dönüşüyor.
Özetle; Excel'in geleceği sadece daha fazla formül ezberlemek değil, elimizdeki yapay zekaya "doğru iş akışını" nasıl denetleteceğimizi öğrenmekten geçiyor. İşin temel mantığını bilen bizler için Copilot, sıradan bir kullanıcıya göre çok daha ölümcül bir silaha dönüşüyor.
(Not: İlgili makaleyi orijinal dilinde okumak isteyenler, https://techcommunity.microsoft.com/blog/excelblog/an-inside-look-at-copilot-in-excel/4530670 Excel Blog üzerinden detaylara ulaşabilirler.)
Bildiğiniz gibi Excel Sınıfı'nda ve eğitimlerimizde hep aynı felsefeyi savunuruz: "Veriyi girmek işin kolay kısmı, asıl mesele o veriyi anlamlandırıp doğru modeli kurabilmekte." Örneğin, bir veri setini Ctrl+L kısayoluyla hızlıca tabloya dönüştürmek veya Ctrl+M ile anında toplam almak sadece saniyelerimizi alır. Ancak iş, yüzlerce satırlık bir finansal dashboard'u veya puantaj sistemini sıfırdan hatasız kurmaya, karmaşık UserForm'lar ve VBA kodları yazmaya geldiğinde o arkadaki "mantık yürütme" devreye girer.
İşte tam bu noktada, hepimizin sıkça kullandığı Copilot'un arka planda nasıl "düşündüğünü" ve bizim gibi Excel geliştiricilerinin mantığını nasıl taklit etmeye çalıştığını anlatan harika bir Microsoft blog yazısı yayımlandı.
Microsoft Excel ekibinin TechCommunity üzerinde (24 Haziran 2026'da) paylaştığı "Copilot'a İçeriden Bakış" adlı bu teknik makaleyi incelediğimde, yapay zekanın sadece basit komutlar alan bir asistan olmaktan çıkıp, adım adım analitik bir geliştirici gibi davranmaya başladığını gördüm. Gelin, Microsoft'un bu "değerlendirme (eval)" mimarisine ve Copilot'un arka planda nasıl çalıştığına birlikte göz atalım:
"Bana Şunu Yap" Komutundan "Bu Neden Çalışmıyor?" Sorusuna Geçiş
Microsoft, Copilot'un yeteneklerini test etmek için L1'den L4'e kadar uzanan bir "Karmaşıklık Merdiveni" (Complexity Ladder) kurmuş.- L1 Seviyesi: "Şu sütuna bir açılır liste (drop-down) ekle" gibi en basit, tekil hücre işlemleri.
- L4 Seviyesi (Açık Uçlu İş Akışları): Bizim asıl ilgilendiğimiz kısım burası. Sisteme, "Bu değerleme (valuation) modelinde neresi bozuk ve bunu düzeltmek sonucu nasıl etkiler?" diye sorduğunuzu düşünün.
"Eval" (Değerlendirme) Sistemi: Hissiyattan Ölçülebilir Kaliteye
Microsoft, "bu güncelleme daha iyi hissettiriyor" demek yerine, sistemi binlerce zorlu senaryoyla "Eval" adı verilen bir test döngüsüne sokuyor. Sistemin; dosyanın büyüklüğüne, formül yoğunluğuna, veri yapısına ve sayfalar arası bağlantılara nasıl tepki verdiği ölçülüyor.Özellikle İsbeyni gibi ERP sistemlerinden çektiğimiz ağır ham verilerle çalışırken veya birden fazla sayfadan veri çeken kompleks raporlar oluştururken, gerçek dünya dosyalarının "tek sayfalık temiz tablolar" olmadığını çok iyi biliriz. Microsoft da testlerini tam olarak bu "dağınık ve gerçek" iş senaryoları üzerine inşa ediyor.
Sürekli Öğrenen Bir Döngü (Virtuous Cycle)
Müşterilerden gelen her geri bildirim (sinyal) yeni bir test senaryosuna dönüştürülüyor. Yani bizim "Copilot şu makroyu bozdu" diyerek verdiğimiz her eksi puan, bir sonraki güncellemede yapay zekanın bir daha aynı hatayı yapmamasını garantileyen bir standarda dönüşüyor.Özetle; Excel'in geleceği sadece daha fazla formül ezberlemek değil, elimizdeki yapay zekaya "doğru iş akışını" nasıl denetleteceğimizi öğrenmekten geçiyor. İşin temel mantığını bilen bizler için Copilot, sıradan bir kullanıcıya göre çok daha ölümcül bir silaha dönüşüyor.
(Not: İlgili makaleyi orijinal dilinde okumak isteyenler, https://techcommunity.microsoft.com/blog/excelblog/an-inside-look-at-copilot-in-excel/4530670 Excel Blog üzerinden detaylara ulaşabilirler.)